Smederij Bos

1902 - 1934

hvvhh_smederij_Bos_1Jan Bos geboren in 1876 bracht zijn jeugd door aan de Carolieweg. Zijn vader Jacob Bos was daar boer, maar Jan voelde niets voor het boerenbedrijf, hij wilde smid worden. Bos werd dan ook smidsknecht bij Jan Smeda te Eibertsburen. In die tijd rond 1900 betekende

het, dat hij dat hele eind moest lopen, maar dat duurde niet lang. De jonge Jan maakte een heel bijzondere fiets: met een groot voorwiel en een klein achterwiel.

Tolbert

 

In Eibertsburen waren er voor hem geen vooruitzichten zodat Jan Bos - via de Nietap, waar hij nog even heeft gewerkt – bij smid Durk Hendriks Nijhoff te Tolbert in dienst trad. In 1902 veranderde er veel voor Jan Bos hij nam de smederij over van Nijhof  en  trouwde kort daarop met Janna Meelker.

 

1912

 

Het huis aan de Hoofdstraat 50 is in 1912  in opdracht van Jan Bos gebouwd. Het oude huis was van voor 1800 en ook toen als smederij in gebruik. Nijhoff was eigenaar van 1872 tot 1901

 

 

Het werk van de smid

 

Van een smid werd verwacht dat hij de onmogelijkste dingen kon smeden. Van kookkachels, doofpotten, eggen, schoffels tot ploegen en ankers voor de timmerman. Bos maakte  hoepen voor de houten wielen van de boerenwagens, in opdracht van stelmaker Tiesema, die naast de smederij woonde zoals het geval was in de meeste dorpen in het Westerkwartier.

 

De vooruitgang

 

In 1920 kwam er een grote verandering, de elektriciteit deed zijn intrede in Tolbert. Dat bracht weer ander werk mee, evenals de komst van de waterleiding. Het beroep van loodgieter  kwam naast dat van smid te staan. Nog later voltooide het aardgas de omwenteling in het bedrijf van Bos.

 

 

De 2de en laatste generatie

 

1934 – 1963

 

In 1906 was er bij de familie Bos een zoon geboren, Jacob, die in 1934 de smederij van zijn vader overnam. Hij trouwde met Antje Hulshoff, die de winkel voor haar rekening nam. Het echtpaar kreeg twee kinderen, Trijntje Janke (1934) en Jan geboren in 1937.

 

Jacob Bos was naast smid, gediplomeerd hoefsmid, uit de hele omgeving kwam men met de paarden naar smid Bos. Hij had een hele beste noodstal, waar ook de lastigste paarden nieuwe hoefijzers onder kregen.

hvvhh_smederij_Bos_3

 

 

Zijn zoon Jan hielp mee de paarden vast te houden, ‘nooit los laten’, dat was het devies van zijn vader.

 

 

Hiernaast Jan, (1937) , zoon van Jacob, met een pony van de kermis in Tolbert.

Jan voelde niet voor het smidsvak, hij is onderwijzer geworden

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Studie

 

Vroeger was er geen scholing, men leerde het vak bij een baas. Toch heeft Jacob Bos naast het diploma van hoefsmid de nodige papieren moeten behalen. Toen met de aanleg van elektriciteit en waterleiding werd begonnen, moest hij hiervoor cursussen volgen en hij slaagde daarvoor met vlag en wimpel.

 

1963 – 1985

 

hvvhh_smederij_Bos_2In 1963 verhuisde de familie Bos naar de Zuiderweg nummer 20, waar Jacob Bos begon met zijn hobby: SIERSMEDEN. Zonder zich op het siersmeden te hebben toegelegd, werden er veel mooie dingen gemaakt. Het meesterwerk hangt bij zijn zoon Jan in huis, de kerk van Tolbert, nagemaakt op schaal van 1:100.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Latere bewoners van het pand

 

In 1963 werd het bedrijf en huis Hoofdstraat 50 verhuurd aan Willem J. Buist, gehuwd met Bertha Kram, die het pand in gebruik nam als loodgieterbedrijf. De kinderen van het echtpaar Buist, Anneke (1964), Jan W. (1968) en Ingrid J. (1972) zijn hier alle drie geboren.

 

Na diverse eigenaren is het huis momenteel nog eigendom van fotograaf Alfred W. Oosterhuis.

 

rekening

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rekening uit 1947

 

Bron: Jan Bos, Leekster Courant, Fokje Zwart

 

 

Fredewalda

Volg ons op

Of meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de activiteiten in de CazemierBoerderij

  • Dorpshuis

  • Contact

    Adres

    Hoofdstraat 27

    9356AT, Tolbert

    Email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

    Bankgegevens

    Naam: St. Oudheidkamer Fredewalda

    IBAN :NL77RABO0335180035

    BIC:RABONL2U

    Openingstijden

    April tot November op
    Zaterdag en zondag:
    13:30-17:00 uur

    Entree: 3,00 euro
    Kinderen t/m 12 jaar gratis

    Gehele jaar groepen op afspraak: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.